De Canon van Nederland

Het Hof van Nederland is aangesloten bij de Canonmusea, onderdeel van Canon van Nederland. De Canon neemt je in vijftig vensters mee langs mensen, gebeurtenissen en voorwerpen die samen de geschiedenis van Nederland vertellen. In Het Hof van Nederland ontdek je verhalen over vier vensters: Maria van Bourgondië, De Opstand, Willem van Oranje en De Statenbijbel.

Maria van Bourgondië

Maria van Bourgondië wordt in 1477 hertogin. Haar vader is gesneuveld in een veldslag tegen de Fransen. Maria’s eerste taak is de steun van haar Bourgondische gewesten terug te winnen voor de strijd. Hiervoor tekent ze het Groot Privilege. De verhouding tussen de vorst en de bevolking leunt zwaar op het naleven van dit soort afspraken. Een eeuw later, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, vormt het Groot Privilege een inspiratiebron voor de opstandelingen.

Het Groot Privilege

In dit Groot Privilege van Holland en Zeeland belooft Maria dat bestuurlijke functies niet worden ingevuld door de zuiderburen en dat het Nederlands voortaan bestuurstaal is. Ook bevestigt ze dat de rekenkamer terugkeert naar Den Haag. Het zeldzame document is bijna twee meter lang en is samen met de originele kist en zegels bewaard.

Het Groot Privilege van Maria van Bourgondië is geselecteerd voor de Canon van Nederland omdat het een van de verhalen verbeeldt van het venster Maria van Bourgondië.

De Opstand

In juli 1572 brengt Willem van Oranje in de Statenzaal in Het Hof de Hollandse steden bijeen. Doel is om steun te krijgen voor zijn strijd tegen landsheer Filips II, koning van Spanje. Met succes: hij krijgt geld voor een leger en de steden volgen zijn wens voor vrijheid van religie en geweten. Een cruciaal moment in het begin van De Opstand en de samenwerking die zou uitmonden in de Republiek.

De Statenzaal in Het Hof van Nederland

De Statenvergadering als bakermat van De Opstand

Deze Eerste Vrije Statenvergadering is het begin van een lange gezamenlijke strijd. In 1575 breidt het verbond zich uit in de Unie van Dordrecht, ook in deze zaal. Holland en Zeeland besluiten samen op te trekken tegen de koninklijke troepen. Beide gebeurtenissen zijn belangrijke voorlopers van de Unie van Utrecht (1579) en daarmee van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

De Statenzaal in Het Hof van Nederland is geselecteerd voor de Canon van Nederland omdat deze een van de verhalen verbeeldt van het venster Willem van Oranje en De Opstand.

Willem van Oranje

Prenten zijn invloedrijke propagandamiddelen in de zestiende eeuw. Ook Willem van Oranje gebruikt ze. De afbeeldingen laten zijn visie zien op wat Alva de Nederlanders aandoet: de hertog ketent de provincies en vermoordt onschuldige burgers. Beeldverhalen als deze zorgen ervoor dat Oranje de steun krijgt die hij nodig heeft en bepalen nog altijd voor een groot deel ons beeld van de Tachtigjarige Oorlog.

De Ellendige Staet der Nederlanden

Moord op onschuldige burgers: de propaganda van Willem van Oranje

Om zoveel mogelijk mensen aan zijn kant te krijgen, kiest Oranje een verhaal dat velen aanspreekt. Religie laat hij wijselijk buiten beschouwing, daarover is het land te verdeeld. De ellendige staat waarin de Nederlanden verkeren, blijkt een slimme onderwerpkeuze. Of je nu katholiek bent of protestant, een hoge positie bekleedt of arm en ongeletterd bent: iedereen herkent zich in de boodschap.

De Ellendige Staet der Nederlanden is geselecteerd voor de Canon van Nederland omdat deze een van de verhalen verbeeldt van de vensters De Opstand en Willem van Oranje.

De Statenbijbel

Het venster Statenbijbel is met drie Canon-stukken in Het Hof van Nederland vertegenwoordigd. Het schilderij van Pouwels Weyts de Jonge laat de Synode van Dordrecht (1618/1619) in haar volle glorie zien. Tijdens deze kerkvergadering besloten de aanwezigen een nieuwe vertaling van de Bijbel vanuit de grondtalen mogelijk te maken. In 1637 kwam eerste druk van deze Statenbijbel op de markt. Het was het enige boek dat door de hele Republiek op grote schaal werd gelezen. Naast de eerste druk is ook een luxe druk van de Dordtse gebroeders Keur te bewonderen. Deze Statenbijbel laat zien hoe de sobere bijbel van de Synode veranderde in luxere uitgaves die de tekst tot kunst verhieven.

Meer weten over de Canon, topstukken en activiteiten? Ga naar canonvannederland.nl.
Bekijk de topstukken van het Dordrechts Museum hier.

De canon van Nederland

Maria van Bourgondië, de Opstand, Willem van Oranje en de Statenbijbel

Bekijk een ander verhaal

Sluit het Verborgen Museum